Đó là một trong những nội dung cơ bản của biểu thuế xuất khẩu, biểu thuế nhập khẩu ưu đãi mới ban hành kèm theo Thông tư 216/TT-BTC ngày 13.11.2009 của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ ngày 1.1.2010.

Quy định mới này nằm trong lộ trình cắt giảm thuế quan theo cam kết của Việt Nam trong WTO.

Theo biểu thuế mới, có tổng cộng 1.654 dòng thuế phải thực hiện cắt giảm theo cam kết WTO. Trong số các nhóm hàng giảm theo cam kết và gộp thuế, đối với các nhóm hàng có kim ngạch NK lớn nhất là xăng dầu, ô tô xe máy, linh kiện và máy móc trang thiết bị, sắt thép thì các mức thuế dự kiến cho các nhóm này đều là mức trần WTO (trừ xăng dầu).

Một trong những điểm đáng chú ý của biểu thuế xuất khẩu, nhập khẩu ưu đãi mới là đã tập hợp các mức thuế suất đã điều chỉnh sửa đổi, bổ sung từ đầu năm 2008 đến nay nhằm giúp cơ quan quản lý và DN dễ tra cứu, áp dụng.

Những sửa đổi, bổ sung trong thời gian qua nhằm mục tiêu hỗ trợ kinh tế trong nước trước tác động của khủng hoảng kinh tế. Trong đó có 33 Thông tư điều chỉnh các mức thuế suất được ban hành năm 2009, trong đó có điều chỉnh mức thuế đối với các nhóm mặt hàng thiết yếu, nhạy cảm như khoáng sản, thịt phụ phẩm gia súc, gia cầm, thức ăn chăn nuôi, phân bón, giấy in, xăng dầu, sắt thép.

Biểu thuế mới cũng đã gộp thuế suất của các mặt hàng nhằm đơn giản hóa các mức thuế suất khi thực hiện cắt giảm theo cam kết vào năm 2010. Theo đó có khoảng 40 mức thuế, thay vì lẽ ra phải chi tiết đến hơn 130 mức thuế khi cắt giảm theo cam kết (biểu thuế hiện hành có 64 mức thuế suất).

Việc gộp các mức thuế suất đảm bảo thực hiện theo nguyên tắc: Mức thuế đại diện là mức thuế có số dòng thuế chiếm nhiều nhất (từ trên 0,5% số dòng thuế); Các mức đại diện không cách xa nhiều quá, khoảng 3% (số này sẽ gồm khoảng 30 thuế suất cơ bản). Các nhóm hàng có mức thuế gần nhau gom về mức thuế thấp nhất nhằm tránh vượt cam kết. Đồng thời giữ các mức thuế suất trần theo cam kết WTO đối với một số nhóm mặt hàng có mức thuế cao và mang tính chất nhạy cảm như thuế thuốc lá 135%, xì gà 120%, ô tô 81%, rượu, bia mặc dù các mức thuế này lẻ và chỉ đại diện cho một chủng loại hàng (nhóm này bao gồm khoảng 5 đến 7 mức thuế suất đặc biệt cao -trên 55%).

Bên cạnh những điểm mới trên, biểu thuế xuất khẩu nhập khẩu mới đã khắc phục một số bất cập trong thực tế như tránh mức thuế suất chênh lệch quá lớn, khắc phục bất hợp lý về mức thuế suất giữa nguyên liệu, phụ tùng linh kiện và thành phẩm, xây dựng mức thuế suất giống nhau đối với các mặt hàng có tính chất tương tự để hạn chế gian lận thương mại...

Theo phân tích của Bộ Tài chính, với việc cắt giảm thuế trên nhằm đảm bảo thực hiện cam kết năm 2010 trong WTO. Tuy nhiên việc cắt giảm không lớn nên không ảnh hưởng nhiều đến số thu ngân sách Nhà nước.

Theo quy định trên, các mức thuế suất được cắt giảm hơn so với mức thuế hiện hành, cụ thể là giảm từ 1% đến 6%, trong đó mức giảm chủ yếu là 2% - 3%. Cùng với việc tập hợp lại các mức thuế suất đã được sửa đổi rải rác trong năm 2008, gộp thuế suất để đơn giản hóa, mức thuế trung bình là 10,54% (mức thuế trung bình hiện hành là 11,14%). Trong đó, các mức thuế suất phổ biến là từ 0% đến 30%, chiếm khoảng 91% tổng số dòng thuế.